Bát Cạy Nghĩa Là Gì?

imageLạy Mẹ là ngôi sao sáng, soi lối cho con lúc vượt biển thế gian. Lạy Mẹ là ngôi sao sáng, soi lối cho con thắng về nơi phúc nhàn.
… Thân lạy Nữ Vương. Mẹ thấu tình con, giúp con yên hàn chèo bơi bát cạy. Mẹ thương đến con nhiều
… Thân lạy Nữ Vương. Mẹ thấu tình con, phút lênh đênh bập bềnh trôi ngã lòng hầu buông lái thôi chèo.

Sau khi ca đoàn hát bài Sao Biển bác Bùi Nghĩa Bỉnh đã chia sẻ về nghĩa của 2 chữ bát cạy như sau:

2 chữ “bát cạy” (không có dấu mũ ở chữ cạy) đã được nhạc mẫu dạy cho chúng tôi từ khi còn trẻ. . “Bát” là lèo lái cho thuyền đi về bên phải; ngược lại, “cạy” là lèo lái cho thuyền đi về bên trái.

Tuy nhiên để cho sáng tỏ, xin … xem giảng nghĩa trong website tự điển sau đây:

http://vdict.com/bát,3,0,0.html
Thân kính,

Bỉnh Bùi

Xin được gửi thêm đến các anh chị em trong ca đoàn một số tham khảo khác:

A. Động từ cạy (Trích từ: http://vi.wiktionary.org/wiki/c%E1%BA%A1y)

Lái thuyền sang bên trái. Cạy thuyền nhanh kẻo húc vào mỏm đá.

B. Cạy (Trích từ: http://www.hobieuchanh.com/pages/ChuThich/chuthich_c.html)

Động tác lái ghe, xuồng để thay hướng, cạy: đổi hướng tay trái; bát: đổi hướng tay mặt (Anh ơi sóng gió liên miên/Ra công bát cạy cho thuyền tới nơi. CD)


C. Căn cội và nghĩa thật đúng của CẠY và BÁT. (Trích từ: Lột trần Việt ngữ, Tác giả: Bình Nguyên Lộc, Chương IX – Về loại từ Cái và Con)

…. CẠY là KUẮK và nó chỉ có nghĩa là tránh né nhau trên sông, trên biển, không cứ phải bên nào.

BÁT là PỐT có nghĩa là Kéo cây chèo khó khăn. Không có tiếng nào có nghĩa là BƠI CHÈO và CÂY CHÈO cả.

Ta, người Việt Nam, Mã Lai đợt I, tức Lạc bộ Trãi, ta đã biến nghĩa, nhưng biến rất tài tình, không biến liều lĩnh mà dựa theo những ý nghĩ sâu kín của lòng dân tộc của ta là dân Mã Lai, mặc dầu ta chỉ là Mã Lai đợt I, bộ Trãi, nhưng hai thứ Mã Lai, đều đồng dân tộc tính với nhau, đồng tâm hồn với nhau.

Chúng tôi nói PỐT của Lạc bộ Mã là kéo cây chèo khó khăn. Tại sao lại khó khăn? Ta nên nhớ rằng cổ sử Trung Hoa tả dân Việt lấy bên Trái làm bên thuận. Vậy khi trạo phu phải lái từ tả qua hữu, tức đi nghịch với thói quen của họ là họ nghe khó khăn lắm.

Thế nên dân Việt mới cho PỐT cái nghĩa là lái từ tả sang hữu (trên sông) hơi khác với nghĩa thật, nhưng vẫn hữu lý, vì chính nghĩa thật cũng chỉ là một cách nói bóng bẩy rằng là lái từ tả sang hữu.

Tự điển K.T.T.Đ đã định nghĩa đúng rằng BÁT là lái từ tả qua hữu, còn Huỳnh Tịnh Của thì nói là cả hai tiếng đều có nghĩa là từ tả qua hữu, hoặc ngược lại, tức sai hơn miền Bắc tức sự vay mượn không xảy xa ở Đàng Trong mà ở Đàng Ngoài, vay của người Mường, tức thuộc vào thời Trung cổ của Việt sử, 500 T.K vậy, chớ không phải từ thời nhà Lý mà ta đánh Chàm đâu.

Còn CẠY? Chúng tôi đã giải thích rằng KUẮK chỉ có nghĩa là tránh né nhau trên mặt sông. Nhưng dân ta đã trót cho PỐT cái nghĩa là tránh từ tả sang hữu, thì tổ tiên ta phải gán cho Kuắk cái nghĩa là từ hữu sang tả, như thế mới có chủ động từ chính xác để dùng trong việc hành thuyền.

Đó là căn cội và nghĩa thật đúng của CẠY và BÁT.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: